Bác sĩ phân tích hình ảnh y khoa với sự hỗ trợ của AI. Ảnh: Midjourney
Các bác sĩ đã phát hiện ra một cách sử dụng chụp nhũ ảnh định kỳ để sàng lọc ung thư vú nhằm phát hiện bệnh tim mạch, nguyên nhân gây tử vong hàng đầu và thường bị chẩn đoán thiếu ở phụ nữ trên toàn thế giới.
Các nhà nghiên cứu đã phân tích các bản quét bằng trí tuệ nhân tạo và đã xác định thành công những phụ nữ mắc bệnh tim mạch vành, huyết áp cao hoặc đã từng bị đột quỵ.
Các chuyên gia cho biết điều này có nghĩa là sàng lọc ung thư vú có thể trở thành một chương trình kép, giúp phát hiện sớm các bệnh tim mạch ở phụ nữ, cũng như phát hiện ung thư vú ở giai đoạn đầu.
Hàng triệu phụ nữ đang sống chung với bệnh tim mạch mà không được phát hiện. Trong nhiều thập kỷ, bệnh này thường bị chẩn đoán sai hoặc chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn.
Chi tiết về bước đột phá này đã được trình bày tại Munich trong hội nghị thường niên của Hiệp hội Tim mạch Châu Âu, hội nghị tim mạch lớn nhất thế giới. Ý nghĩa của phát hiện này rất quan trọng vì hàng trăm triệu phụ nữ được chụp X-quang tuyến vú mỗi năm.
Các bác sĩ ở Israel đã kiểm tra 97.364 hình ảnh chụp chiếu từ 29.921 phụ nữ có độ tuổi trung bình là 54. Bằng cách đối chiếu hồ sơ y tế, họ phát hiện 16% phụ nữ bị huyết áp cao, 2,5% mắc bệnh tim mạch vành và 2,5% từng bị đột quỵ.
Một mô hình máy học đã được huấn luyện để xác định những phụ nữ mắc các bệnh lý này và có thể xác định chính xác những phụ nữ bị đột quỵ, chỉ dựa trên ảnh chụp nhũ ảnh của họ, với độ chính xác 86%.
Đối với huyết áp cao và bệnh tim mạch, độ tin cậy trong việc phân biệt giữa phụ nữ mắc bệnh và không mắc bệnh lần lượt là 79% và 78%. Kết quả cũng nhất quán bất kể tuổi tác, hoặc việc người phụ nữ đó có mắc ung thư hay không.
Tiến sĩ Viana Copeland từ Đại học Tel Aviv, Israel, đã trình bày những phát hiện này trước các đại biểu tại Munich. Bà cho biết: “Mặc dù là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ trên toàn thế giới, bệnh tim mạch lại thường xuyên bị chẩn đoán và điều trị thiếu sót”.
“Một phát hiện phổ biến tại trung tâm y tế của chúng tôi, và trên toàn thế giới, là khi phụ nữ tìm kiếm sự trợ giúp y tế, bệnh tim mạch của họ đã ở giai đoạn nặng. Mặt khác, nhiều phụ nữ vẫn tham gia tầm soát ung thư vú định kỳ, ngay cả khi họ không tìm kiếm sự chăm sóc y tế vì các triệu chứng tim mạch.”
Vì chụp nhũ ảnh đã được sử dụng rộng rãi, việc phân tích hình ảnh chụp vú để tìm hiểu thông tin về sức khỏe tim mạch của phụ nữ “có thể mang lại một phương pháp khả thi mà không cần thêm xét nghiệm hình ảnh nào khác”, Copeland nói thêm.
“Chụp nhũ ảnh cũng tiếp cận được nhiều phụ nữ ở độ tuổi trung niên, một giai đoạn quan trọng để nhận biết và giải quyết các nguy cơ về tim mạch.”
Một nhóm các bác sĩ và nhà nghiên cứu y khoa đang nỗ lực cải thiện độ chính xác của mô hình AI và giảm thiểu kết quả sai, đồng thời tăng số lượng bệnh tim mà mô hình có thể phát hiện.
Elena Arbelo, một chuyên gia thành viên của ủy ban truyền thông thuộc Hiệp hội Tim mạch Châu Âu, cho biết những phát hiện này rất “thuyết phục”.
“Một ngày nào đó, chụp nhũ ảnh có thể không chỉ giúp phát hiện ung thư vú mà còn có thể giúp đánh giá sức khỏe tim mạch. Điều này rất quan trọng vì bệnh tim mạch ở phụ nữ vẫn thường được phát hiện muộn.”
Bà nói thêm: “Thách thức hiện nay là thiết lập tính chính xác và độ tin cậy – chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang ứng dụng lâm sàng.”
Tiến sĩ Sonya Babu-Narayan, bác sĩ chuyên khoa tim mạch kiêm giám đốc lâm sàng của Tổ chức Tim mạch Anh (British Heart Foundation), một tổ chức từ thiện, cũng hoan nghênh bước đột phá này.
Cô ấy nói: “Bệnh tim là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới, không chỉ ở nam giới mà cả phụ nữ. Mặc dù vậy, quan niệm sai lầm vẫn tồn tại rằng đây chỉ là ‘bệnh của đàn ông’, có nghĩa là khi nói đến bệnh tim, phụ nữ thường không được biết đến, không được lắng nghe, không được chẩn đoán đúng mức, không được điều trị đầy đủ và thường ít được đại diện trong các nghiên cứu lâm sàng.”
“Thật thú vị khi nghĩ rằng nếu phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu quy mô lớn này từ Israel được chứng minh hiệu quả hơn nữa, nó có thể dẫn đến việc phát hiện và phòng ngừa bệnh tim mạch tốt hơn và sớm hơn cho phụ nữ. Trí tuệ nhân tạo một ngày nào đó có thể cho phép các chương trình sàng lọc ung thư vú trở thành chương trình đa mục đích, giúp xác định những phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh tim mạch nguy hiểm cao nhất, cũng như phát hiện ung thư vú sớm.”
Nguồn: Theguardian
