Tác phẩm đầy sáng tạo “Already and not yet” của nhà soạn nhạc đến từ MIT, ra mắt lần đầu tại Dàn nhạc Giao hưởng Boston, sử dụng các công cụ AI mới để tạo ra sự tương tác với các nhạc công đồng thời khám phá chủ đề về vận mệnh của nền dân chủ.
Already and Not Yet: Bản giao hưởng kết nối trí tuệ nhân tạo và con người. Nguồn ảnh: Andy Ryan; Robert Torres; Ảnh do Tod Machover cung cấp
Machover, một trong những nhà soạn nhạc nổi tiếng nhất thế giới, đã kết hợp nhiều mối quan tâm hiện tại của ông vào bản giao hưởng mới, bao gồm cả các công cụ trí tuệ nhân tạo tương tác với các nhạc sĩ, và một tác phẩm được cấu trúc như một sự suy ngẫm về cuộc khủng hoảng và triển vọng của nền dân chủ.
“Dàn nhạc giao hưởng là một nhóm nhạc thú vị để suy ngẫm về cách các nhóm người khác nhau có thể tương tác với nhau,” Machover, giáo sư Muriel R. Cooper về Âm nhạc và Truyền thông kiêm giám đốc khoa tại Phòng thí nghiệm Truyền thông MIT, nơi ông cũng là giám đốc của nhóm Opera of the Future, cho biết.
“Ở nhiều khía cạnh, tác phẩm này cũng là một sự tri ân đối với phòng thí nghiệm và tinh thần sáng tạo, đổi mới của nó,” Machover nói.
Lấy cảm hứng từ những khả năng
Sự nghiệp đồ sộ của Machover thường gắn liền với việc phát minh ra các công nghệ mới trong các tác phẩm của ông. Trong số nhiều dự án liên quan đến công nghệ khác, ông đã dẫn đầu việc phát triển các siêu nhạc cụ, có khả năng phản hồi linh hoạt với kỹ thuật chơi của các nhạc sĩ và mở rộng phạm vi biểu đạt của họ
Tác phẩm “Already and not yet” của Machover phản ánh nền dân chủ theo nhiều cách. Một trong số đó là thông qua hình thức của tác phẩm, gồm ba chương liên quan đến các giai đoạn khác nhau của nền dân chủ.
Theo cách này, tác phẩm “Already and not yet” khái niệm hóa dàn nhạc như một cách để thể hiện sự căng thẳng và hồi sinh của nền dân chủ, và sử dụng hệ thống “Trí tuệ nhân tạo trực tiếp” được tạo ra tại Media Lab – cùng với các lớp điện tử được chế tác trong xưởng của Machover – để nhấn mạnh cuộc đấu tranh và sự tiến bộ này. Trong chương thứ hai của “Already and not yet”, các công cụ AI nhằm mục đích làm nổi bật sự khác biệt của từng nhạc công, thiết lập một dàn nhạc gồm các nghệ sĩ độc tấu. Trong chương thứ ba, thể hiện rộng hơn sự tái sinh của một thể chế chính trị, hệ thống AI nhằm mục đích tìm kiếm điểm chung, xây dựng những cầu nối âm thanh mới giữa các nhạc công trong dàn nhạc và mở rộng nó ra khắp khán phòng bằng cách sử dụng thêm các loa được lắp đặt đặc biệt.
Suy ngẫm của một chuyên gia kỳ cựu về trí tuệ nhân tạo
Đối với Machover, việc ứng dụng máy học và trí tuệ nhân tạo không phải là một ý tưởng mới mẻ; ông đã nghiên cứu khái niệm này trong nhiều thập kỷ, mang đến cho ông một góc nhìn độc đáo về chủ đề đang được quan tâm này.
“Thế hệ trí tuệ nhân tạo hiện nay, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo tạo sinh, có những khả năng khác biệt so với trí tuệ nhân tạo cách đây 20 hoặc 30 năm,” Machover nói. “Nó giỏi ở một số việc khó thực hiện cách đây 20 năm, nhưng lại kém hơn ở một số việc dễ thực hiện hơn trước đây.”
Machover nói rằng các công cụ AI hiện nay “ít giỏi hơn trong việc phân tích, nhưng lại rất giỏi trong việc phát hiện các đặc điểm và mô hình quan trọng trong chính âm thanh, thông tin có thể được tận dụng để tạo ra hiệu ứng âm nhạc mạnh mẽ”.
Cuối cùng, Machover nhận định, “Tôi nghĩ tác phẩm này – thông qua công nghệ, ‘câu chuyện’ và âm thanh của nó nhằm mục đích đưa mọi người vào một hành trình nhận thức về vị trí hiện tại của chúng ta và hướng đi trong tương lai. Nó được coi là một tác phẩm lạc quan và truyền cảm hứng.”
“Ước muốn lớn nhất của tôi là mọi người hãy lắng nghe tác phẩm này như một bản nhạc -hãy quên đi trí tuệ nhân tạo hay câu chuyện và cứ để mình được cuốn theo,” Machover nói. “Có một giai điệu trong tác phẩm này đang cố gắng thể hiện bản thân trong chương đầu tiên, và xuất hiện dưới dạng rời rạc trong chương thứ hai. Trong chương thứ ba, nó là trung tâm của mọi thứ, một loại tầm nhìn về sự quyết tâm, hy vọng và mục đích. Nếu mọi người rời khỏi buổi biểu diễn mà không ghi nhớ được một phần nào đó của giai điệu đó, tôi sẽ rất ngạc nhiên. Tôi hy vọng khán giả sẽ lắng nghe điều đó, cố gắng giữ lấy nó, và xem nó có thể dẫn đến đâu.”
Tác phẩm này được Dàn nhạc Giao hưởng Boston đặt hàng và được Quỹ Tác phẩm Mới của Hội đồng Văn hóa Massachusetts hỗ trợ.
Nguồn: MIT News
